W 2025 roku na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie rozpoczął się kolejny etap prac nad zachowaniem zabytkowych nagrobków. Objął zespoły pomników w kwaterach 20 i 24. Równolegle rozpoczęto badania archeologiczne i porządkowanie kwater 39, 40 i 41. Te przedsięwzięcia zaplanowano na lata 2025–2027.
Konserwacja nagrobków w kwaterze 24
Kamienne pomniki i ich metalowe elementy wymagają ochrony przed dalszym niszczeniem. W 2025 roku w kwaterze 24 rozpoczęto projekt konserwatorski, który obejmuje oczyszczanie nagrobków, wzmacnianie osłabionego kamienia i łączenie zachowanych fragmentów. Prace dotyczą także fundamentów, stabilności pomników i zabezpieczenia części metalowych przed korozją. Sposób naprawy zależy od materiału i stanu każdego nagrobka. Chodzi o zachowanie oryginalnych elementów oraz uzupełnienie tych ubytków, które wymagają interwencji. Projekt zaplanowano do czerwca 2027 roku. Poniższa lista obejmuje nagrobki ujęte w całym przedsięwzięciu.
Nagrobki objęte pracami
Nagrobek NN — rząd 1, miejsce 33.
Nagrobek Kazimierza Tanennbauma — rząd 1, miejsce 34.
Nagrobek Henryka Salzmana — rząd 1, miejsce 33.
Nagrobek Ludwiki Łaski — rząd 1, miejsce 32.
Nagrobek Lichtenbauma — rząd 1, miejsce 31.
Nagrobek Izraela Markuzy — rząd 1, miejsce 30.
Nagrobek Jakóba Winteroka — rząd 1, miejsce 29.
Nagrobek Salomona Goldsobela — rząd 1, miejsce 28.
Nagrobek NN — rząd 1, miejsce 27.
Nagrobek Leona Neumarka — rząd 1, miejsce 26.
Nagrobek Mojżesza Arona Edelmana — rząd 1, miejsce 25.
Nagrobek Samuela Edelmana — rząd 1, miejsce 24.
Nagrobek Nisona Nissensohna — rząd 1, miejsce 23.
Nagrobek Józefa Lebensbauma — rząd 1, miejsce 22.
Nagrobek Samuela Breslaura — rząd 1, miejsce 21.
Nagrobek Henryka Hertza — rząd 1, miejsce 20.
Nagrobek Samuela Waldenberga — rząd 1, miejsce 19.
Nagrobek Aleksandra Brünera — rząd 1, miejsce 18.
Nagrobek Adama Lewenstam — rząd 1, miejsce 17.
Nagrobek Samuela Cohna — rząd 1, miejsce 16.
Nagrobek Samuela Wintera — rząd 1, miejsce 15.
Nagrobek Józefa Centnerszwera — rząd 1, miejsce 14.
Nagrobek Razower — rząd 1, miejsce 13.
Nagrobek Marji Doroty Centnerszwer — rząd 1, miejsce 12.
Nagrobek Henryka Feigenblatta — rząd 1, miejsce 11.
Nagrobek Ludwika Frühlinga — rząd 1, miejsce 10.
Nagrobek Izydora Rosenbauma — rząd 1, miejsce 9.
Nagrobek Jana Rosencweiga — rząd 1, miejsce 8.
Nagrobek Hermana Srebrnego — rząd 1, miejsce 7.
Nagrobek Aleksandra Kronlanda — rząd 1, miejsce 6.
Nagrobek Jakóba Reichmana — rząd 1, miejsce 5.
Nagrobek NN — rząd 1, miejsce 4B.
Nagrobek Maurycego Garfunkel — rząd 1, miejsce 4.
Nagrobek Rodina — rząd 1, miejsce 3.
Nagrobek Abrahama Juwilera — rząd 1, miejsce 2.
Nagrobek Kohna — rząd 1, miejsce 1.
Nagrobek Scheinberga — rząd 2, miejsce 21.
Nagrobek Weizensanga — rząd 2, miejsce 20.
Nagrobek Zygmunta Mintza — rząd 2, miejsce 19.
Nagrobek Nisensohna — rząd 3, miejsce 12.
Nagrobek Anny Przedborskiej — rząd 6, miejsce 11.
Nagrobek Szaja Szmernera — rząd 6, miejsce 10.
Nagrobek Wolfa Tuchmana — rząd 7, miejsce 17.
Nagrobek NN — rząd 8, miejsce 20.
Nagrobek Balbiny Polikier — rząd 8, miejsce 19.
Nagrobek Ludwika Bienestocka — rząd 8, miejsce 21.
Nagrobek Szajndly Glikman — rząd 13, miejsce 1.
Nagrobek Trenkela — rząd 12, miejsce 17.
Nagrobek Frydy Edeelman — rząd 3, miejsce 2.
Nagrobek Pasii i Markusa Raszkies — rząd 9, miejsce 1.
Nagrobek Rudolfa Słuckiego — rząd 10, miejsce 1a.
Nagrobek Jakóba Berlanda — rząd 12, miejsce 1.
Konserwacja 38 nagrobków w kwaterze 20
W kwaterze 20 opieką konserwatorską objęto 38 nagrobków, w tym pomniki rodzin Wawelbergów i Hirschfeldów. Projekt rozpoczął się w 2025 roku, a jego zakończenie zaplanowano na czerwiec 2027 roku.
Prace obejmują oczyszczanie kamienia, wzmacnianie osłabionych powierzchni, łączenie pękniętych fragmentów i uzupełnianie ubytków. Konserwacja dotyczy również metalowych ogrodzeń i innych części pomników. Ważna jest także stabilność nagrobków, dlatego program uwzględnia naprawy ich konstrukcji i posadowienia.
Zakres prac dobierany jest do potrzeb każdego obiektu. Lista poniżej obejmuje cały projekt na lata 2025–2027.
Nagrobki objęte pracami:
Nagrobek NN — rząd 1, miejsce 10.
Nagrobek NN — rząd 1, miejsce 11.
Nagrobek NN — rząd 2, miejsce 6.
Nagrobek NN — rząd 2, miejsce 8.
Nagrobek NN — rząd 3, miejsce 2.
Nagrobek Matthiasa Rosen — rząd 3, miejsce 11.
Nagrobek Henryetty May — rząd 4, miejsce 1.
Nagrobek Rudolfa Maya — rząd 4, miejsce 2.
Nagrobek Salomei Starkmann — rząd 4, miejsce 3.
Nagrobek Józefa Starkmana — rząd 4, miejsce 4.
Nagrobek Salomei Starkman — rząd 4, miejsce 5.
Nagrobek Henryka Starkmana — rząd 4, miejsce 6.
Nagrobek Majera Heringa — rząd 4, miejsce 7.
Nagrobek NN — rząd 4, miejsce 8.
Nagrobek Juliana Gradenwic — rząd 4, miejsce 9.
Nagrobek Jana Dawidsona — rząd 4, miejsce 10.
Nagrobek Leonii Gradenwic — rząd 4, miejsce 11.
Nagrobek NN — rząd 5, miejsce 1.
Nagrobek Ludwika Lande — rząd 5, miejsce 2.
Nagrobek Heleny Nirnstein — rząd 5, miejsce 3.
Nagrobek Ignacego Starkmanna — rząd 5, miejsce 4.
Nagrobek Emilii Markusfeld — rząd 5, miejsce 7.
Nagrobek Stanisława Markusfelda — rząd 5, miejsce 8.
Nagrobek NN — rząd 5, miejsce 10.
Nagrobek Felicji Wawelberg — rząd 5, miejsce 11.
Nagrobek Ludwika Hirschfelda — rząd 5, miejsce 12.
Nagrobek Jakóba Hirschfelda — rząd 5, miejsce 13.
Nagrobek NN — rząd 6, miejsce 8.
Nagrobek Romany Olgerbrand — rząd 6, miejsce 9.
Nagrobek Felutki Wawelberg — rząd 6, miejsce 13.
Nagrobek Ludwiki Wawelberg — rząd 6, miejsce 14.
Nagrobek Hipolita i Wacława Wawelberga — rząd 6, miejsce 15.
Nagrobek Mikołaja Wawelberga — rząd 6, miejsce 16.
Nagrobek Cypryanny Choynackiej — rząd 6, miejsce 17.
Nagrobek Jenny Hirschfeld — rząd 6, miejsce 18.
Nagrobek Samuela, Edmunda, Zofii, Marii Hirschfeld — rząd 6, miejsce 19.
Nagrobek Henryki Starkman — rząd 7, miejsce 6.
Nagrobek Józefa Starkmana — rząd 6, miejsce 13.
